‘आकाशाशी जडले नाते’

प्रिय जयंत सर (श्री. जयंत विष्णू नारळीकर)   ,
आज तुम्ही पंच्याहत्तरी मध्ये पदार्पण करीत आहा..
तुमच्या विषयी बऱ्याच दिवसांपासून लिहायचं होत पण ते ह्या special  दिवशीच लिहिण्याचा योग आलाय..
…सर,तुमच्या खगोल ज्ञानाचे अफाट आकाश अगदी लहानपणापासून मला रुचायचे..कठीण कठीण खगोलीय प्रश्नांची सोप्या मराठी मधली तुमची लिखाणक्षमता अगदी अचंबित करणारी आहे..
मला अवकाशाची गोडी लागली ती केवळ तुमच्यामूळे..

तुमच्यातील वैज्ञानिक सर्वांना परिचित आहे पण मला भावतो तो तुमच्यातील लेखक.
आजतागायत तुमच्या लेखनाचा मी चाहता आहे, आणि  सदैव असेनही..
‘आकाशाशी जडले नाते’ मूळे जयसिंहाच्या जंतरमंतरपासून हबल दुर्बिणीपर्यंत आणि आर्यभटापासून आईनस्टाईनपर्यंत सचित्र देखण्या पानापानातून तुम्ही घडवलेली अवकाशाची सफर अगदी रोमांचित करते..

तुमची एक उत्कृष्ट लेखक म्हणून ओळख मला झाली ती ‘प्रेषित’ आणि ‘व्हायरस’ आणि तुमच्या इतर अगदी स्तंभित करून ठेवणाऱ्या लेखनामुळे..

लहान असतांना एकदा ‘आयुका’ मध्ये जाणे झाले होते..त्या आठवणी आजपण अगदी ताज्या आहेत..
‘ते’ सफरचंदाचे झाड अजूनही आठवते आणि अगदी त्याच दिवशी तुम्ही पुण्यात नव्हते हि गोष्ट अजूनही सलते..तुम्हाला भेटायची ती इच्छा एकदिवस जरूर पूर्ण होईल हि आशा..

तुम्ही आम्हाला खूप काही दिले ..तुमची साहित्याची देणगी खूप मोठी आहे आणि आज जर मराठी तरुण खगोल शास्त्राचा करिअर म्हणून विचार करत असेल किंवा जर विश्वाचे कोडे सोडवण्यासाठी त्याला काही प्रयत्न करायची इच्छा असे तर ते केवळ तुमच्यामुळे..
हा मराठी तरुण तुमचा आयुष्यभर ऋणी राहील..तुम्ही आमच्या साठी जणू  ‘यक्षांची देणगी’ आहात..

वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा सर .. येणारे अनेक वाढदिवस तुम्हाला आरोग्यपूर्ण लाभो..

जयतु जयतु जयंत !!!!Image

जेंव्हा मी तुझ्या प्रेमात पडतो

प्रिये,
तुझ्या सुंदर डोळ्यांमध्ये जेंव्हा मी कविता म्हणून पाहतो,
नाजूक तुझ्या केसांच्या पाशात जेंव्हा मी स्वतःला गुरफटून घेतो,
तुझा हात हाती घेऊन जेंव्हा मी प्रेमाची ती रेषा जोडण्याचा प्रयत्न करतो,
त्याच क्षणी भास आभासाच्या मध्यावर मी तुझ्या प्रेमात पडतो….

कधी भांडणानंतर होणारा समेट जेंव्हा आपल्याला आणखी जवळ खेचतो,
निशब्द होणारा संवाद जेंव्हा शब्दांपेक्षा जास्त आपुलकीचा वाटतो,
हलकेच जेंव्हा तुझ्या बोटांच्या साच्यामध्ये मी स्वतःची बोटे अडकवितो,
त्याच क्षणी हृदयाच्या ठोक्यांच्या मध्यावर मी तुझ्या प्रेमात पडतो….

प्रत्येक भेटीमध्ये जेंव्हा आपण एकजीव होवून जातो,
कधी चोरट्या नजरेनी जेंव्हा आपले भाव एकत्र न्याहाळतो,
स्पर्शातला रोमांच जेंव्हा अंगावर शहारे आणतो,
त्याच क्षणी श्वास लयींच्या मध्यावर मी तुझ्या प्रेमात पडतो….

भावना उचंबळून जेंव्हा येतात,
हास्य आणि अश्रू जेंव्हा गर्दी करतात,
आणि जेंव्हा प्रत्येक ऋतूनंतर बंधने घट्ट होतात,
त्याच क्षणी पहिल्या पावसाच्या आणि पहिल्या वसंताच्या मध्यावर मी तुझ्या प्रेमात पडतो….
मी तुझ्या प्रेमात पडतो….

जिमीन

काय सांगाव बापू मायावाल्या जिंदगानीचे किश्शे,
बिना रेशीचे पडले माया जीमिनीचे हिस्से.

घसा पडला कोल्डा हाल कुत्र बी इचारेना,
काजुन्का जीमिनीत काईच का पिकेना ?

पावसाचा नाई पत्ता अन पेरनी आली तिबार,
शावकर – सरकार मदी म्या दयलो गेलो पार.
सरकार हासत रायते ,शावकर रक्त पेत रायते,
आखरी कापूस पेरनाराच पुरा भोंगया होवून जाते.

तुकडे पडून, इकून इकून जिमीन होउन रायली गायब,
कास्तकाराचे हाल सुधारन असा म्हन्ते दिल्लीतला सायब.
इतल्या दुरून गप्पा हान्ते पन सायब इकड येत नाई,
भूकेपाई पाठी-पोटातला फरक भी आता सांगता येत नाई.

उरली सुरली जिमीन सरकार सेझ ले पायजे म्हन्ते,
त्याइले नाई म्हटल त लाईनवाले ताराचा खंबा लावतो म्हन्ते.

कधी कधी इख पिउन मारून जाव वाट्ते,
जिमीन इकापाई तिच्यात गाडून घ्यावं वाट्ते.
पन मराची भलतीच जिवाले धाक वाटत रायते,
त्या धाकाची बी कवाकवा लय शरम येत रायते.

इकड आड आन तिकड इर,मंग सोताचीच लाज येते,
आपलीच मोरी अनं आंग धुवाची चोरी म्हनत कास्तकार तसाच पडून रायते…..

वातकोंबड्याची भिरभिर

का कधी असे मन छळते ?

जणू गर्दीत एकले पडते.

प्रश्नांचा वारा येतो,अव्याहत तो वाहतो..

शहाण्यांच्या या जगात परी मी वातकोंबडा भिरभिरतो…..

प्रश्नांची सरबत्ती,उत्तरांची वानवा..

बोलक्या बाहुल्यांच्या जगात का मुक्याची उपेक्षा?

ग्लानी येउनी मग मी धडपडतो, यत्न करुनी उठू पाहतो..

परत तोच खेळ सुरु होतो,परी मी वातकोंबडा भिरभिरतो…..

यशाची चाहूल आणि अपयशाची हुरहूर..

कोऱ्या मनावर जणू भीतीचे काहूर.

अपेक्षांचे ‘तूप’ भरीवर भर पडते,

आयुष्याचे जणू ‘खांडववन’ होते..

मळभ दूर व्हावे म्हणून मी आक्रांत करतो ,

खिन्न होवुनी परी मी वातकोंबडा भिरभिरतो…..

एक होता कार्व्हर…

नुकतीच पावसाळ्याला सुरुवात झाली आणि भुईमूगांच्या शेंगाना सुद्धा.कुंद वातावरणामध्ये भाजलेल्या किंवा उकळलेल्या शेंगा म्हणजे जणू एक मस्त मेजवानीच.
पण कधी विचार केलाय ह्या दाण्यांची आपल्या समाजात ‘एन्ट्री’ कशी झाली? शेंगदान्यांचे आज हजारो उपयोग आपल्याला माहित आहेत किंबहुना शेंगदाणे आपल्या जीवनाचा एक भाग आहे हे म्हणणे पण उणे ठरणार नाही.
तुम्हाला माहित आहे फार फार वर्षांपूर्वी शेंगदाणे म्हणजे डुकरांचे खाद्य हि एकच ओळख होती.पण रात्री नंतर ज्या प्रमाणे तेजोमय सूर्योदय होतो त्या प्रमाणेच सन १८६४ साली जगात एका नव्या पर्वाचा उदय झाला,’जॉर्ज कार्व्हर’ हे त्याच नाव.
‘गुलामाचे पोर’ म्हणून जन्मलेल्या कार्व्हर यांनी शेंगदाणे हे मनुष्य खाद्य म्हणून समोर आणले.शेंगदान्यांचे हजारो शोध आणि फायदे त्यांनी जगासमोर आणले.
तुम्ही वीणा गवाणकर लिखित ‘एक होता कार्व्हर’ वाचलंय?
काय म्हणता; नाही? तर मग नक्की नक्की म्हणून वाचा.मी वाचलेल्या पुस्तकांपैकी हे माझे सगळ्यात आवडते पुस्तक आहे.
फक्त कार्व्हर यांच्या शोधांसाठी नाही तर ‘जीवन जगण्याची कला’ कशी असावी याचे सार्थ दर्शन या पुस्तकामधून होते.हृदय पिळवटून टाकणारे जीवनपटल आणि खडतर गुलामाचे आयुष्य जगून सुद्धा फक्त मायभूमी आणि स्व:ताच्या समाजासाठी झटणाऱ्या एका अजब व्यक्तीची हि गोष्ट.
एक रात्रीत कार्व्हर घडले नाही,लहानपणी ऐकलेल्या एका वाक्याने त्यांचे जीवन पार बदलून टाकले,ते वाक्य होते
”तुला जे जे शिकता येईल ते तू जरूर शिक,नंतर जे तू शिकला ते आपल्या लोकांना शिकव”.फार थोड्या लोकांना हि विचारसरणी उमगते,पण ज्याला उमगली तो जगाचा कायापालट करून टाकतो.
धन्य तो शेंगदाणा आणि धन्य त्याचा संशोधक जॉर्ज कार्व्हर…

दिवस असे कि..

आज एका फ्रेंड चा फोन  आला (मुद्दामहून फ्रेंड, ‘तो’ किंवा ‘ती’ या भानगडीमध्ये मी पडत नाही ).तर मांडायचा मुद्दा असा कि माझ्या फ्रेंड ला सध्याच्या सुट्ट्या जाम बोर होत आहेत.अगदी ‘आता जगण्याचा कंटाळा आलाय’ या वाक्यापर्यंत तो (संदर्भासाठी ‘तो’ 😀 )आलाय.
आता मला हे कळत नाही, काल-परवा पर्यंत सुट्ट्या नाही म्हणून जगण्याला अर्थ नाही आणि आज सुट्ट्या आहे तरीही जगण्याला अर्थ नाही,हे असा दुट्टपी वागण मनुष्यालाच जमत.खरतर या उमेदीच्या काळामध्ये आपण सगळ्यांनी काहीतरी करून दाखवायला पाहिजे.’लाथ मारीन तिथून पाणी काढीन’ असा आपला बाणा असायला पाहिजे.
कळत कि आता स्पर्धा खूप वाढलीये ,तान-तणाव हा आयुष्याचा अविभाज्य घटक आहे म्हणून सुट्ट्यांमध्ये पण काहीतरी करायला सांगण हा शुद्ध मूर्खपणा आहे,पण म्हणून काय अवसान गळून बसायचं? मला सांगा सुट्ट्यांमध्ये बरच काही करण्या सारख असत हा मुद्दा लोकांना कळत का नाही? सगळ्यात बेस्ट आयडिया म्हणजे आपल्या छंदाला याच कळत आपल्याला वाव देता येईल त्याला अजून वृधिंगत करता येईल,नाही का? किवा अगदी मनसोक्त भटकता येईल,दऱ्या खोऱ्या अगदी पूर्णपणे पिंजून काढता येईल.भीती याची आहे कि एकदा तरुणाई मधून वजा झालेल्या सुट्ट्या कधी परत नाही मिळणार हे आपण ‘डोस्क्यात’ बसवून घ्यायला पहिजे.मग एकदा पाठीला बाक यायला लागला कि सुट्ट्या ह्या स्वप्नातच कळतात. खर तर सुट्ट्यांच महत्व ह्या शहरीकरणामुळेच कमी झालंय,अरे वर्षभर अगदी उमेदीने काम करण्यासाठी सुट्ट्या तर हव्यातच ना!
आधीच्या सुट्ट्या म्हणजे दिवसभर धिंगाणा! विहिरीवर आंघोळ, म्हशीला धुवायचं, आणि स्वत:सुद्धा रेड्यासारखं डुंबायचं, आजीची नजर चुकवुन तीने आपल्याचसाठी बनवलेला खाऊ चोरुन धुम पळायचं,कधी असंच माळ्यावर पडून रहायचं,….. असे मस्तपैकी दिवस जायचे. दुपारी उन जास्त असेल तर घरची मोठी लोकं बाहेर पडू द्यायची नाहीत, अश्यावेळी मग बाहेर सारवलेल्या अंगणात चटई घालून पत्ते खेळायचे….मजा मजा असायची! आधी बरोबर सुट्ट्या असल्या कि लग्न जुळायची मग सगळा गोतावळ एकत्र येऊन अगदी दंग व्हायचा; दंगा करायचा.
पण आता हे सर स्वप्नवत झालंय.आताच्या सुट्ट्या म्हणजे घरात स्वताला कोंडून घेणे आणि माझ्या त्या फ्रेंड सारखा ‘अघोरी’ विचार करणे अश्या झाल्याय.या ठिकाणी संदीप खरेंची कविता बरोबर सार्थ ठरते. ते म्हणतात ‘कंटाळ्याचा देखील आता कंटाळा येतो,आताश्या मी फक्त रकाने दिवसांचे भरतो’

मान्य आहे परिवर्तन आवश्यक आहे ,तो आयुष्याचा भाग आहे..पण एक गोष्ट मनापासून सांगतो त्यासाठी  सुट्ट्या आणि उमेदिसोबत तडजोड करणे आपल्याला तर बुवा नाही जमणार…छे, नाहीच नाही…

माझी होणारी ‘गाडी’…

हं ,मला बरोबर आठवतंय जेव्हा मी लहान होतो प्रत्येकाप्रमाणे मलाही मोठ्या चारचाकी अवजड गाड्यांच आकर्षण होत.ट्रक आणि  ‘महामंडळाची बस’ हि माझी आवडती वाहने.
काळ बदलला,जस जस वय वाढू लागला माझ आकर्षण आकाराने कमी अवजड आणि कमी चाके  असलेल्या गाड्यांमध्ये वाढू लागल.जेव्हा मी १० वर्षांचा होतो उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये मामांकडे यायचो आणि स्कूटर वर बसणे म्हणजे मला स्वर्गसुख वाटत होत.आणखी काळ बदलला आणखी वय वाढल आणि माझ लक्ष तब्येतीने कमी असलेल्या ‘स्लिम’ गाड्यांकडे वळाल.आता मी हिरो- होंडा च्या प्रेमात होतो…मग जेव्हा गाडी चालवायला शिकलो,तेव्हा ‘आजच आकाशी झेप घेईल ‘! अशी स्वप्ने मला पडू लागली.

मी हे विसरलो होतो कि माझे गाडी प्रेम जसे उतरत्या क्रमाने होते त्याहूनही दुप्पट वेगाने चढत्या क्रमाने पेट्रोल चे भाव वधारत होते.जेव्हा पेट्रोल चे भाव ५० रु च्या आसपास होते तेव्हा ठरवलं होत कि पदवीधर झालो कि एक ‘सुंदर’ गाडी घेऊ…पण आता असा वाटतंय एखादी नवीन ‘सायकल’ घ्यावी ;D (जेव्हा पेट्रोल ७१ रु प्रती लिटर आहे) आणखी एका वर्षाने पदवी मिळेल …गाडी पण मिळेल(?) पण पेट्रोल??? ते मिळेल? (कदाचित १५० रु प्रती लिटर ने मिळेल).आता अस वाटतंय कि अवजड गाड्यांची इच्छा बाळगत सुरु झालेले हे स्वप्न ‘सडपातळ’ सायकल वर येऊन संपेल…
आता विचार करतोय जेव्हा पृथ्वीच्या पोटातील  पेट्रोल संपेल तेव्हा काय होईल??? विचार न केलेलाच बरा.. 🙂

सुरुवात…

मी काही दर्जेदार लेखक नाही…आणि कवी वगैरे तर मुळीच नाही,त्यामुळे माझ्या पोस्ट्स मध्ये लयबद्धता आणि सुसूत्रता असण्याची शक्यता जरा कमीच आहे.पण तरीही आता राहवत नाही,जे खूप बोलायचं राहून गेल ते इथे मांडायचं आहे.

अनेकदा वाटायचं आपण पण ब्लॉग लिहावा पण आळशीपणामुळे ते आजपर्यंत साधल नाही ,असो ‘देर आये दुरुस्त आये’ अस म्हणून आजपासून ह्या लिखाणाचा शुभारंभ करतोय.आता सद्यस्थिती मध्ये डोक अगदी रिकाम आहे,पण उद्यापासून लिहण्याचा प्रयत्न करेल.अगदी तार्किक भाष्य जमणार नाही पण मोडकी तोडकी सुरुवात तरी होईल हे नक्की…शेवटी काय सुरुवात महत्वाची .