चला बे खेळाले…

लहानपणी जे काही खेळ चालायचे (खासकरून विदर्भ पट्ट्यातील खेळ ), त्यांची सुरुवात किंवा ज्याच्यावर ‘राज्य’ आहे त्याला जे काही बोलायला लागायचं त्यांचा हा संग्रह.

१) लपा-छुपी [म्हणजेच विदर्भातील ‘रेष्टीप’ हो  🙂 ] :
धा..वीस …तीस ….चाळीस….पन्नास……साठ……सत्तर……अंशी…….नवद्द……..शंभर…..
लपा का छुपा रे बा….डबल राज्य देणार नाही………….

२)कुकूच कु [रिंगणात खूप सारे जण आणि ज्यावर राज्य तो बाहेर]:

बाहेरचा                                                              आतली मंडळी
कुकूच कु…                                                          किसका कु ?

राजाराम का बडा भाई….                                     कायको आया ?

खेल खेलने…                                                      कोनसा खेल ?

सूर कि मुंडी…                                                      किसकी मुंडी ?

आणि मग बाहेरच्या नि ज्याची ‘मुंडी’ सांगितली त्याला आपला जीव वाचवत रिंगणाबाहेर पडावे लागे.आणि मग असाच पुढे खेळ सुरु राही.

३)नदी की पहाड?:
कोरा कागज फिक्की शाई…..
अजून डाव आला नाही…..
सांग रे गड्या,सुई का दोरा ? (एक निवडायच)
गाय का वासरू? (एक निवडायच)
नदी की पहाड????   
आणि मग ज्यावर राज्य आहे तो सहसा नदी म्हणायचा ,बाकी सारे जण विरुद्ध दिशेच्या पहाडावर जाऊन सेटल होऊन जायचे..आणि मग नदी च्या मधातून एकामेकांच्या पहाडावर जायचं…अर्थातच नदीतल्या गड्या पासून जीव वाचवत…

४)गिल्ली-दांडू मधल अब्बक…दुब्बक…तीब्बक….हे तर वर्ल्ड फेमस आहे .

ह्या सर्व खेळांमध्ये एक गोष्ट समान होती ती म्हणजे राज्य देणाऱ्याला निवडणे..अर्थात  ‘चकणे’ .
पाचात दोन किवा तीनात एक असे करत करत जो शेवटी उरेल तो राज्य देईल…
आजकाल मुल हि खेळ खेळतात कि नाही कुणास ठावूक…पण लहानपणी खूप मजा यायची,
विष-अमृत,हात्लाव्नी,लंगडी,बर्फ-पाणी ,चोर पोलीस च्या चिठ्या,लगोरी…आणि अजून बरेच काही…

तुम्हाला जर आणखी काही खेळ आठवत असतील,किवा त्यांच्या सुरुवात करण्याच्या पद्धती जर माहित असतील तर जरूर सांगा…

खूप दिवसानंतर..

माझं जीवन एक बेट आहे,विशाल सागरात एकटच उभ असलेलं…दुराग्रही माझ मन वरवर थोड खट्याळ आहे,पण आतून अंतर्मुख असलेलं…आठवणी आहेत ‘शर’ समान,सफेद दगडांवर दिसून येणारी रेषा जशी नाहीशी होते अगदी तश्याच गुडूप झालेल्या…’आशा’ आहेत सुर्योदयासारख्या,जणू रोज नवीन आलोक घेऊन मार्गस्थ झालेल्या…

ह्या बेटावर खाचखळगे पुष्कळ ,आणि मित्र म्हणून फक्त संथ गतीने धावणारा वेळ.
मी फक्त समोर जातोय…पण हाच ‘वेळ’ कदाचित कट्टर शत्रू असावा,जो हे बेट सोडून खुल्या समुद्रामध्ये मला बुडी मारण्यास अटकाव करतोय..

मग मी मागे फिरतो ,पाहतो सभोवतालचा काळोख…रिकामा आणि गडद होत जाणारा…

मग अचानक डोळ्यांसमोरून तरळत जातात त्या गोड….गुलाबी…विविधरंगी…आनंदी आठवणी..
आणि मग अचानक उर येतो दाटून आणि डोळ्यात साठते क्षारयुक्त पाणी…

थांबा,मला….मला एक किरण दिसतेय ….
क्षितिजावर बहुदा तोच ‘आशेचा’ तांबूस गोळा उगवतोय….

छे..आता नक्कीच नाही…आता ह्या बेटावरून जाणे नाही…
कारण तोच सहस्त्ररश्मी मला खुणावतोय…..
तो दिवस पुन्हा येईल ….
‘आशा’ सोडू नको…..

दिवस असे कि..

आज एका फ्रेंड चा फोन  आला (मुद्दामहून फ्रेंड, ‘तो’ किंवा ‘ती’ या भानगडीमध्ये मी पडत नाही ).तर मांडायचा मुद्दा असा कि माझ्या फ्रेंड ला सध्याच्या सुट्ट्या जाम बोर होत आहेत.अगदी ‘आता जगण्याचा कंटाळा आलाय’ या वाक्यापर्यंत तो (संदर्भासाठी ‘तो’ 😀 )आलाय.
आता मला हे कळत नाही, काल-परवा पर्यंत सुट्ट्या नाही म्हणून जगण्याला अर्थ नाही आणि आज सुट्ट्या आहे तरीही जगण्याला अर्थ नाही,हे असा दुट्टपी वागण मनुष्यालाच जमत.खरतर या उमेदीच्या काळामध्ये आपण सगळ्यांनी काहीतरी करून दाखवायला पाहिजे.’लाथ मारीन तिथून पाणी काढीन’ असा आपला बाणा असायला पाहिजे.
कळत कि आता स्पर्धा खूप वाढलीये ,तान-तणाव हा आयुष्याचा अविभाज्य घटक आहे म्हणून सुट्ट्यांमध्ये पण काहीतरी करायला सांगण हा शुद्ध मूर्खपणा आहे,पण म्हणून काय अवसान गळून बसायचं? मला सांगा सुट्ट्यांमध्ये बरच काही करण्या सारख असत हा मुद्दा लोकांना कळत का नाही? सगळ्यात बेस्ट आयडिया म्हणजे आपल्या छंदाला याच कळत आपल्याला वाव देता येईल त्याला अजून वृधिंगत करता येईल,नाही का? किवा अगदी मनसोक्त भटकता येईल,दऱ्या खोऱ्या अगदी पूर्णपणे पिंजून काढता येईल.भीती याची आहे कि एकदा तरुणाई मधून वजा झालेल्या सुट्ट्या कधी परत नाही मिळणार हे आपण ‘डोस्क्यात’ बसवून घ्यायला पहिजे.मग एकदा पाठीला बाक यायला लागला कि सुट्ट्या ह्या स्वप्नातच कळतात. खर तर सुट्ट्यांच महत्व ह्या शहरीकरणामुळेच कमी झालंय,अरे वर्षभर अगदी उमेदीने काम करण्यासाठी सुट्ट्या तर हव्यातच ना!
आधीच्या सुट्ट्या म्हणजे दिवसभर धिंगाणा! विहिरीवर आंघोळ, म्हशीला धुवायचं, आणि स्वत:सुद्धा रेड्यासारखं डुंबायचं, आजीची नजर चुकवुन तीने आपल्याचसाठी बनवलेला खाऊ चोरुन धुम पळायचं,कधी असंच माळ्यावर पडून रहायचं,….. असे मस्तपैकी दिवस जायचे. दुपारी उन जास्त असेल तर घरची मोठी लोकं बाहेर पडू द्यायची नाहीत, अश्यावेळी मग बाहेर सारवलेल्या अंगणात चटई घालून पत्ते खेळायचे….मजा मजा असायची! आधी बरोबर सुट्ट्या असल्या कि लग्न जुळायची मग सगळा गोतावळ एकत्र येऊन अगदी दंग व्हायचा; दंगा करायचा.
पण आता हे सर स्वप्नवत झालंय.आताच्या सुट्ट्या म्हणजे घरात स्वताला कोंडून घेणे आणि माझ्या त्या फ्रेंड सारखा ‘अघोरी’ विचार करणे अश्या झाल्याय.या ठिकाणी संदीप खरेंची कविता बरोबर सार्थ ठरते. ते म्हणतात ‘कंटाळ्याचा देखील आता कंटाळा येतो,आताश्या मी फक्त रकाने दिवसांचे भरतो’

मान्य आहे परिवर्तन आवश्यक आहे ,तो आयुष्याचा भाग आहे..पण एक गोष्ट मनापासून सांगतो त्यासाठी  सुट्ट्या आणि उमेदिसोबत तडजोड करणे आपल्याला तर बुवा नाही जमणार…छे, नाहीच नाही…